Arfgerðargreiningar: hvað, hvar, hvernig?

Hver og ein kind er með svo kallaða arfgerð varðandi næmi fyrir riðusmiti. Til að vita hver hún er, þarf að taka pínulítinn vefjabút úr eyranu hennar – þá er hægt að einangra DNAið (erfðaefnið) úr bútnum sem er skoðað með áveðinni aðferð og útkoman er „arfgerð“ kindarinnar, t.d. ARQ/ARQ eða T137/AHQ. Það er líka hægt að nota t.d. blóð til þess eða stroksýni úr nös, en tæknilega einföldust er aðferðin með eyrnasýnin sem eru tekin með töng og detta inn í sérstakt sýnatökuhylki.

Eftir sýnatöku má hylkin (með sýni í) geyma við stofuhita í marga mánuði – þurrkunarefni í hylkjunum kemur í veg fyrir að sýnin rotni. Bara forðast mikinn hita (beint sólskín, ofna o.s.frv.) þannig að DNAið varðveitist sem best. Ónotuð hylki geymast jafnvel í mörg ár.

RML hefur tekið að sér að skipuleggja alla arfgerðargreiningu, þannig að bændur þurfa ekki að skipta við greiningarfyrirtækið sjálfir. Þar með næst líka miklu betra verð.

Ath.: Niðurstöður úr arfgerðagreiningum skila sér beint inn í Fjárvís – þú færð ekki neina tilkynningu. Þú ferð í Yfirlit -> DNA sýnaleit:

Þá birtist yfirlit. Til að athuga hvort það er komin niðurstaða úr sýnum sem þú sendir inn, geturðu valið „Greint“, ýtir á hnappinn „Leita“ og raðar þá yfirlitið eftir dagsetningu, til að sjá nýjustu greiningarnar:

Listinn lítur t.d. svona út:

Ef þú ýtir í kjölfarið á augað lengst til hægri, geturðu séð niðurstöðuna:

Hvernig þú túlkar þessa stafi, sérðu hér (dæmikindin Dagrún er með T137/ARQ). Flöggin í gripaleit hins vegar birtast ekki fyrr en sólarhring eftir að RML hefur lesið inn (úr tæknilegum ástæðum).

Þú finnur nákvæmar upplýsingar um alls konar spurningar hér fyrir neðan – smelltu á viðkomandi línu, þá opnast ný síða:

Hvernig pantar þú sýnatökutöng, sýnatökuhylki og arfgerðargreiningu?

Hvernig tekur þú þessi sýni (myndband – lestu einnig lýsinguna fyrir neðan myndbandið)?

Þú getur geymt sýnin við stofuhita. En hvernig skráir þú sýnin í Fjárvís? (PDF frá RML)

Þú mátt skipta sýnunum upp í 2 eða fleiri sendingar! Hvert sendirðu sýnin?

Hvað kostar arfgerðargreiningin? Færð þú styrk eða þarft þú að borga hana alla sjálf/ur?

Hvernig fer arfgerðargreiningin fram tæknilega?

Engin eða skrýtin eða röng niðurstaða – hvað getur klikkað? Hvað getur þú gert í því? (neðst á síðunni)

Hvern getur þú spurt ef eitthvað er óljóst eða ef niðurstöður skila sér ekki?

Svo er RML búin að birta ítarlegt upplýsingarskjal um „framkvæmd arfgerðargreinga 2025“ sem hægt er að nálgast hér.

Varðandi túlkun eldri greininga (fyrir 2022 – 2 eða 3 sæti) sjáðu hérna.